Author: Marres

Begin december heb ik de eerste lessenreeks afgerond bij het Broeklandcollege. Voor het vak KCKV (Kunst en Culturele Kunstzinnige Vorming) bezochten de leerlingen van het derde leerjaar Marres en kregen ze daarnaast vier lessen op school waarin ze de zintuiglijke benadering van Marres konden ervaren.

De leerlingen bezochten de tentoonstelling Gestures as Portals van performancekunstenaar Amparo González Sola. Deze tentoonstelling gaat onder andere over sociale media en de manier waarop we met elkaar – en via onze lichamen – communiceren. Eén van die manieren is het gebruik van emoji’s. Hoewel emoji’s handig zijn, kunnen ze soms ook voor onduidelijkheid zorgen. Sociale media vormen een herkenbare ingang om met jongeren in gesprek te gaan over het werk van González Sola, omdat het dicht bij hun leefwereld staat.

Als voorbereiding op het museumbezoek ontwierpen de leerlingen hun eigen emoji. Ze dachten na over wat hun emoji precies communiceert: welke emotie, situatie of ervaring drukt jouw ontwerp uit? Tijdens het bezoek aan Marres bekeken ze de performance van González Sola en gingen ze daarnaast ook zelf aan de slag met performance kunst, zo maakten ze een serie reels.

Na het bezoek aan Marres stonden de lessen in het teken van de tentoonstelling Porous Grounds, Sacred Codes, en specifiek het werk van DJ en geluidskunstenaar Maguette Dieng. Geïnspireerd door Diengs werk gingen de leerlingen aan de slag met het maken van een soundscape van geluiden die te horen zijn op het Broeklandcollege. Ze kregen de opdracht om geluiden op te nemen die hen aan school doen denken. Dat bleek soms lastiger dan verwacht—juist omdat we zo gewend zijn aan de dagelijkse klanken om ons heen.

De leerlingen brachten in kaart welke geluiden karakteristiek zijn voor hun school. Vervolgens bewerkten ze hun opnames en monteerden ze deze tot een echte soundscape. Voor veel leerlingen was het de eerste keer dat ze met geluid werkten en dat ze dit moesten monteren. Om hen op weg te helpen schreef ik een handleiding met alle opties en tools die ze konden gebruiken.

Uiteindelijk leverde elke leerling een eigen soundscape van het Broeklandcollege aan. Het was ontzettend leuk en interessant om alle geluiden terug te horen; sommige waren direct herkenbaar, andere pas na een paar keer luisteren. Het project was een mooie manier om de omgeving en beleving van de jongeren via geluid zichtbaar—en hoorbaar—te maken.

Tekst: Bibice Piets

Bezoek: 3o september, 2 & 28 oktober, 25 november en 2 december

Op 1 oktober bezocht een groep masterstudenten Digital Culture de tentoonstelling Gestures as Portals in Marres. Tijdens deze tentoonstelling, die een maand lang duurde, was een doorlopende performance te zien van choreograaf en danser Amparo González Sola. Deze performance is tegelijkertijd een onderzoek naar de gebaren die in de ruimtes aanwezig zijn: die van de performers, de bezoekers, de medewerkers en sporen van de vorige tentoonstelling Vultures & Fireflies. De performance ontstaat uit het groeiende gevoel van afstand in een wereld waarin beelden ons om de oren vliegen, vaak ontdaan van enige context. Deze eindeloze stroom lijkt ons vermogen om te voelen te bevriezen. Amparo stelt in haar onderzoek de vraag Hoe dichtbij moet iets gebeuren voordat we een verbinding of een gevoel van verantwoordelijkheid voelen?

Dit is ook de vraag die we als startpunt gebruikten bij het werken met de studenten. Enerzijds werd er met behulp van bewegingsoefeningen stilgestaan bij hun eigen aanwezigheid en die van de anderen in de ruimte, anderzijds onderzochten de studenten, door het uitbeelden van een reels, hoe sociale media ons in een sneltreinvaart verschillende verhalen voorschotelen, die ons binnen één minuut laten schakelen tussen tal van emoties. Uiteraard bezochten we met de groep ook de performance van Amparo González Sola in de balzaal van Marres, waar bezoekers in en uit konden lopen. 

De studenten waren zeer gemotiveerd en betrokken bij het programma en ze waren onder de indruk van de performance. De performance, waarin Amporo bewegingen en gebaren van bezoekers extraheert en als het ware uitrekt in de tijd, maakte de studenten bewust van de gezamenlijke aanwezigheid in de ruimte, van hun eigen houding en de verwachtingen die ze hadden van de performance, gebaseerd op een meer traditionele verhouding tussen de toeschouwer en het publiek. Dit riep vragen op als: Ben ik onderdeel van de performance? Wordt er iets van mij verwacht? De meeste studenten konden zich na verloop van tijd overgeven aan het moment en meegaan in de verstilling en vertraging. Wat mij opviel was de sereniteit waarmee we na het ervaren van de performance weer terugliepen naar de benedenverdieping en de workshopruimte. 

Tekst: Dagmar van Wersch

Bezoek: woensdag 1 oktober 2025

De kop is eraf!

Afgelopen woensdag ging Gestures as Portals van Amaro González Sola officieel van start: drie weken lang is haar performance te zien bij Marres. Samen met performer Leandro de Souza onderzoekt ze in dit grote lichamelijke experiment de kracht van gebaren, beweging en ruimte. Daarbij stelt ze de vraag: “Hoe dichtbij moet iets gebeuren voordat we verbinding en verantwoordelijkheid voelen?” — een vraag die ze ook spiegelt aan de digitale wereld.

Ter voorbereiding op de performance doken de iArts-afstudeerders in hetzelfde thema. In de workshop #Post Pose Play bewogen zij op de snelheid van het algoritme. Ze creëerden hun eigen reels, en onderzochten hoe ze via gebaren en lichamelijkheid op scène een reactie kunnen oproepen. Wortel schieten, ASMR, activisme, een soeprecept – de content was net zo divers als verrassend. Er werd veel 😂 en 😱 en af en toe 😍.

Een geslaagde middag die niet alleen creatief was, maar ook bewustmaakte van de veelheid en impact van social media.

In Februari werkten Marres en @ease voor het eerst samen om twee workshops te organiseren, waarin deelnemers hun culturele identiteit onderzochten via creatieve visualisatie.

De eerste workshop vond plaats bij @ease, een vertrouwde en veilige plek voor veel deelnemers, die vooral op zoek waren naar creatieve inspiratie. We luisterden naar het onzichtbare collectieverhaal van Eline Willaert over Pantitlan Paradero – een kunstwerk van Alejandro Galván. Dit was een fijne opwarmer die de deelnemers in een creatieve mindset bracht. Daarna gingen we aan de slag met het visualiseren van ‘thuis.’ Voor de een was dit de zonsopgang tussen de bergen, voor de ander de liefdevolle omhelzing van hun familie. Het was prachtig om hierover met elkaar in gesprek te gaan.

Het tweede deel van deze workshop vond plaats bij Marres, waar ik een rondleiding gaf door de tentoonstelling Vultures & Fireflies. De deelnemers gingen in gesprek met Galván over zijn werk en tekenden een element van hun eigen kunstwerk over thuis op de muur bij Marres. Dit was een mooie afsluiter van een geslaagde samenwerking.

Na deze eerste succesvolle workshop besloten we in juni opnieuw de handen ineen te slaan. In de eerste workshop maakten we een sensory map van onze wandeling van @ease naar Marres. Ik vroeg de deelnemers om tijdens de wandeling notities te maken en goed om zich heen te kijken, luisteren, ruiken en voelen. Wat ervaar je wanneer je alle prikkels binnenlaat? We vertaalden deze ervaring naar een kunstwerk in de tuin van Marres. Het was geweldig om te zien hoe iedereen de wandeling op zijn eigen manier vertaalde naar papier. De korte tocht bleek voor iedereen anders te zijn, wat leidde tot bijzondere en diverse resultaten. Het tweede deel van de workshop omvatte opnieuw een rondleiding, maar deze keer was het heel anders, aangezien er veel meer werk te zien was.

Volgend jaar zullen er weer nieuwe workshops georganiseerd worden. Ik kijk erg uit naar het verloop van de succesvolle samenwerking tussen Marres en @ease.

Tekst en afbeeldingen: Bibice Piets

(Extern) Bezoek: 4 & 11 februari en 16 & 24 Juni 2025

Verspreid over het afgelopen schooljaar heeft Marres driemaal een lessenreeks van 5 CKV-lessen mogen verzorgen voor leerjaar 3 van het Broeklandcollege. Het thema culturele identiteit stond centraal in deze lessenreeks en aan de hand van het werk van Alejandro Galván hebben de leerlingen hun eigen identiteit en de symbolen die deze identiteit uitdragen onderzocht. 

Ik introduceerde de leerlingen aan het werk van Galván door ze te laten luisteren naar een fragment uit de Onzichtbare Collectie over het werk Pantitlan Paradero. Terwijl ze naar het fragment luisterden moesten de leerlingen aantekeningen maken en deze vervolgens uitwerken tot een korte schets. Hoe denk je dat het werk eruitziet als je er enkel naar luistert? 

Daarna ging ik met leerlingen in gesprek over culturele identiteit en hoe Galván elementen van zijn identiteit in zijn kunst verwerkt. Ze maakten een mindmap waarin ze gebouwen, symbolen, rituelen, tradities, objecten, en inspiratiebronnen die voor hen van belang zijn illustreerden. 

In de lessen die volgden beschilderde iedere leerling een houten paneel. Al deze houten panelen zijn samen te voegen tot één grote muurschildering die de identiteit van de klas uitdraagt. De leerlingen werden uitgedaagd om samen te werken en om op zoek te gaan naar overeenkomsten met hun klasgenoten. Minstens twee overgangen moesten de leerlingen creëren tussen hun paneel en het houten paneel van een klasgenoot. Dit was af en toe spannend en ongemakkelijk maar resulteerde ook in verassende ontdekkingen. 

Een bezoek aan de tentoonstelling Vultures & Fireflies was ook onderdeel van het programma. Leerlingen kregen een rondleiding, tekenden hun ‘thuis’ op de muur bij Marres en schreven een brief waarin ze een ongehoord verhaal belichten. Aangezien er steeds een aantal maanden zat tussen de bezoeken aan Marres, zag de tentoonstelling er constant anders uit. Voor de docenten was dit ook een welkome verassing. 

De lessenreeks werd afgesloten met een evaluatie waarin de leerlingen antwoord moesten geven op vragen als:

• Leg in je eigen woorden uit wat culturele identiteit is en noem enkele voorbeelden
• Geef een duidelijke beschrijving van het kunstwerk dat jij hebt gemaakt en denk daarbij aan de volgende vragen:  Wat heb je afgebeeld en waarom? Wat was moeilijk/makkelijk aan het maakproces? Heb je samengewerkt, zo ja, hoe is dit verlopen? 

Het was een succesvolle samenwerking en ik kijk ernaar uit volgend schooljaar terug te keren op het Broeklandcollege. 

Tekst en afbeeldingen: Bibice Piets

(Extern) Bezoek: 12 lessen op het Broeklandcollege en 3 bezoeken aan Vultures & Fireflies tussen November 2024 en Juni 2025.

Zaterdag 28 juni was de allerlaatste bijeenkomst van het EXTENDED programma Adventures in Slumberland. Extended is het jongerenprogramma van Marres en de Jan van Eyck Academie, waar jongeren vijf maanden lang in teamverband werken aan een maatschappelijk kunstproject. Deze editie stond in het teken van dromen en nachtmerries, geïnspireerd op het werk van Alejandro Galván. De deelnemers volgden sinds maart verschillende workshops en presenteerden op zaterdag 21 juni hun eigen project bij Marres, te midden van Galváns kunstwerken. 

Kunstenaar Daniel Godínez Nivon gaf de eerste droomworkshop aan de deelnemers. Tijdens de workshop deelden de jongeren dromen die het meeste impact op ze hebben gemaakt. We spraken af om elkaar te ontmoeten in onze dromen, woensdag om 3 uur ’s nachts. Het onderwerp mango kwam gedurende de workshop vaker aan bod en dus besloten we om dromen rondom dit thema op te wekken – door mango’s te eten vlak voor onze (droom)ontmoeting. De tweede workshop van Godínez Nivon vond plaats in de prachtige, zonnige tuin van de Jan van Eyck Academie waar we begonnen met het proeven van mango. We bespraken onze vondsten, mediteerden in de tuin en hadden gesprekken over culturele verschillen rondom dromen.  

Een andere workshop die plaats vond bij de Jan van Eyck werd gegeven door An Onghena in het Printing & Publishing Lab. De leerlingen gingen aan de slag met het maken van risoprints. Eerst gaf An Onghena een algemene uitleg over de techniek achter de risoprints. Vervolgens gingen de deelnemers aan de slag met hun eigen afbeeldingen en kozen een kleur uit om deze in af te drukken. Ze maakten een boekje over slaapliedjes, het thema van de eindpresentatie. 

De deelnemers zijn ook bij Bureau Europa geweest waar ze een exclusieve preview van de tentoonstelling Silent Song van fotograaf Chris Keulen kregen. Keulen gaf een rondleiding en begon deze met de vraag: waar denk je dat deze foto genomen is? Zonder het antwoord te geven ontstond er een interessant gesprek over aannames en de manier waarop iedereen verschillend naar de wereld kijkt. 

Tijdens de bijenkomsten die volgden werkten de leerlingen aan hun eindpresentatie over slaapliedjes. Ze gingen in gesprek met elkaar, bezochten de studio van Alejandro Galván, maakten tekeningen en bedachten opdrachten voor tijdens de eindpresentatie.

Te midden van de nachtmerries van Galván, verzamelden de leerlingen slaapliedjes van bezoekers. Zo werd er een gezamenlijke afspeellijst gecreëerd die we kunnen beluisteren als onze nachtelijke visioenen en spookbeelden ons van onze slaap houden.

Tekst: Bibice Piets

Afbeelding: Rob van Hoorn

Deze week was dansgezelschap Sally op bezoek. Met koffie, thee en vlaai werden ze hartelijk ontvangen. 

Een volgeboekt programma voor hun Eindejaarsuitje:

Allereerst een rondleiding door Bibice Piets langs de tentoonstelling Vultures & Fireflies van Alejandro Galván die sinds zaterdag 28 juni volledig is geopend. Daarna kreeg ieder een eigen koptelefoon, waarmee ze zelfstandig een zintuiglijke wandeling konden maken door de stad. 

Eenmaal hun weg teruggevonden, werden ze door mij ontvangen voor een workshop maskers maken, op een speciaal plekje in de tuin. Galván verzamelde gedurende zijn leven verschillende soorten maskers, van de worstelsport Lucha Libre tot aan mythische wezens zoals helfiguren en engelen. Deze maskers zijn ook in veel van zijn werken terug te vinden.  Met textiel, stift, glitter, draad – en veel meer – kreeg de groep zelf de kans om er een te maken. Daarbij konden ze volledig hun eigen interpretatie en verbeelding kwijt en dat verraste. 

De creatieve energie stroomde van hun lichaam richting de vingertoppen. Een meditatieve naaisessie voor de een, terwijl de ander losbarstte met alles wat op en rond de tafel te vinden was. Dit uitte zich in unieke maskers, soms zelfs letterlijk geïnspireerd door Marres (en haar tuin). Pas op dat Galván die niet vindt, hij zou ze zomaar kunnen opnemen in zijn verzameling.

Verzonken in de workshop werd de tijd bijna vergeten, totdat de kurk openging en het tijd werd voor een afsluitende borrel, verzorgd met allerlei hapjes.  

Tekst en afbeeldingen: Julia van de Kar

Bezoek: 3 Juli 2025

Op 16, 17 en 25 juni gaf ik de workshop verbeeldingskracht aan de brugklas van het Terra Nigra. Tijdens deze workshop gebruiken leerlingen hun zintuigen en creativiteit om met materialen te experimenteren. Het doel van de workshop is om leerlingen bewust te maken van de mogelijkheden die materialen bieden en hen te stimuleren om op een speelse manier objecten te maken en analyseren. 

Gebaseerd op de kunstwerken van Alejandro Galván, die onder andere met cement werkt, vertelde ik de leerlingen dat een groot onderdeel van het werk van kunstenaars bestaat uit materiaalonderzoek. Als echte kunstenaars begonnen de leerlingen ook met het analyseren van materialen. Onder een kleedje verstopte ik steeds één soort materiaal – een lapje stof, een stukje hout, of een paperclip – de leerlingen mochten om de beurt voelen en het aan de andere leerlingen omschrijven. Wat zijn de eigenschappen van het materiaal en waarvoor gebruik je het? Waar zien we het materiaal terug in de klas? 

Vervolgens liepen de leerlingen kriskras door de ruimte en gingen op zoek naar een voorwerp dat hen aansprak. Ze kregen een zintuigelijke analyse kaart om het voorwerp uitgebreid te onderzoeken, zo moesten ze het tekenen, er een beweging bij bedenken, en nadenken over de geluiden die het voorwerp maakt. 

Terwijl de leerlingen bezig waren met het invullen van de zintuigelijke analyse kaart, verspreidde ik verschillende materialen uit over een grote werktafel. Leerlingen kregen de opdracht om het gekozen voorwerp in een ander materiaal na te maken – van karton, stof, klei, ijzerdraad, of wol. De meest bijzondere en interessante creaties kwamen hieruit. Het was fantastisch om te zien hoe de leerlingen bezig waren met hun kunstwerken, diep verzonken in hun eigen wereld waren ze constant op zoek naar manieren om met het gekozen materiaal te werken. Vol trots presenteerden ze hun creaties, een fijne afsluiting van een middag vol verwondering en creativiteit. 

Tekst en afbeeldingen: Bibice Piets

(Extern) bezoek: 16, 17, en 25 Juni

Our senses are a major, but often unconscious, part of our everyday experiences. Over the last five months, six Maastricht University PREMIUM honors students were faced with a research question: “How can we use embodied knowledge of the senses in a workspace?”. The students first explored their own sensory experience through various exercises, such as tasting food blindfolded (try it out yourself!) or mapping their own work stations. The team further talked to other students about their interpretation of senses at work, and finally designed and facilitated their own workshop idea focused on 3 exercises:

1.Mapping the senses: Asking guests to first visualise and sketch out the Marres garden, and then their typical workspace. Then writing down words to describe elements they could touch, taste, and smell.

2.‘Feeling’ the workspace: Asking guests to shape out sensory adjectives with clay. How would a specific smell, taste, or touch look? The exercise encouraged guests to think abstractly about forming sensory words in unusual ways.

3.Guessing the workspace: Guests had to use their sense of smell to guess the contents of different vials. Then think critically if they can relate those scents to their or other’s workspaces.

The workshop was held on a beautiful sunny day at the Marres gardens, and hopefully every attendee left with a little more insight into what senses they may observe on a next work Monday. As for the PREMIUM students – it was an unforgettable experience to join team Marres!

Premium team: Sonia Pawlowska, Lili Graef, Alex Gropius, Kyra de Haan, Liz Fullwood, Niloofar Seifi

Images: Nikita Dyatlov

Het Premium programma is een samenwerking tussen Marres en de Universiteit van Maastricht

Op dinsdag 10 juni was Marres onderdeel van het Activeringsprogramma Inburgering van de gemeente Maastricht. Een groep nieuwe Maastrichtenaren maakt via dit programma kennis met initiatieven op het gebied van sport, cultuur, en participatie. In een programma van 10 weken leren volwassen inburgeraars elkaar kennen, ondernemen ze verschillende culturele en sportieve activiteiten en gaan ze actief aan de slag met de Nederlandse taal. 

We begonnen de dag met een kop koffie bij de receptie van Marres. Ik vertelde over het gebouw, introduceerde de tentoonstelling en besprak een aantal woorden die de rest van de ochtend vaker terug zouden komen, zoals thuis, kunstenaar, schilderij, museum, droom, nachtmerrie, gemeenschap, chaos en liefde. Tijdens de rondleiding benadrukte ik deze woorden en refereerde ik terug naar het papieren ‘woordenboek’ dat ik voor de deelnemers had uitgeprint. Dit was een fijn hulpmiddel om op terug te vallen. Ook waren er twee vertalers aanwezig die de inburgeraars hielpen tijdens de rondleiding. Er werd enthousiast gereageerd op de tentoonstelling, het werk sprak erg aan en er werd met veel interesse geluisterd naar wat ik vertelde. Als afsluiting van de rondleiding nam ik de deelnemers mee naar de ruimte met alle wandschilderingen. Hier vroeg ik ze om een afbeelding van thuis op de muren te tekenen. Iedereen vertelde vervolgens wat ze gemaakt hadden en oefende op deze manier met Nederlandse woorden. Er kwamen mooie, pijnlijke, verdrietige, maar ook liefdevolle verhalen naar boven en een aantal deelnemers waren diep geraakt door de opdracht. 

Vervolgens was er een pauzemoment in de tuin. De tuin was voor velen het spektakelstuk, de fruitbomen die in volle bloei stonden, de verschillende geuren die je kon ruiken en de zon die alles net nog een stukje groener deed lijken. 

Vervolgens gaf ik de deelnemers de opdracht om een alter-ego te bedenken en om daarbij gebruik te maken van oude tijdschriften, stiften, en de woorden uit het uitgeprinte ‘woordenboek.’ Het leuke aan de opdracht was om te zien hoe de deelnemers nieuwe woorden aan mij vroegen en opzochten om zo een compleet alter-ego te kunnen creëren. Er ontstond meer dialoog en de opdracht was daardoor een mooie afsluiter van een inspirerend programma. 

Tekst en afbeeldingen: Bibice Piets

Bezoek: 10 juni 2025