EXTENDED Collectivity

Op zaterdag 18 april vond de laatste bijeenkomst plaats van het Extended programma Collectivity. Extended is het jongerencollectief van Marres en de Jan van Eyck academie dat vijf maanden lang elke zaterdag bijeenkomt. Jongeren tussen de 16 en 21 jaar werken direct met kunstenaars en ontdekken meer over het artistieke proces. Daarnaast ervaren deelnemers wat er allemaal gebeurt achter de schermen van een culturele instelling. Het allermooiste aan Extended is dat het jongeren samenbrengt en hen de ruimte biedt om te werken, uit te wisselen, te verbinden, hun passie te volgen en onder begeleiding toe te werken naar een eindproject. 

De huidige editie, Collectivity, telde twaalf deelnemers en was verbonden aan de tentoonstelling Porous Grounds, Sacred Codes bij Marres. De workshops werden verzorgd door kunstenaars die in hun eigen praktijk bezig zijn met thema’s die ook in de tentoonstelling aan bod komen: diaspora, migratie, collectiviteit/gemeenschap en het recht op ondoorzichtigheid.

Modeontwerper en voormalig Jan van Eyck resident Rafael Kouto nam de deelnemers in een tweedelige workshopserie mee in de wereld van creatief upcycling. De kledinglijn van Kouto kenmerkt zich door een hybride esthetiek waarin West-Afrikaanse en Zwitserse culturele elementen worden gecombineerd. De Extended leden namen een kledingstuk van thuis mee dat ze eerst kritisch moesten analyseren en vervolgens omtoverden tot iets nieuws. Kouto daagde Extended uit om te experimenteren en gebruik te maken van onconventionele materialen en technieken.

De workshop van Kouto vond plaats op de Jan van Eyck Academie, zijn voormalige werkplek. Het algehele Extended programma Collectivity werd afgetrapt met een bezoek aan de Open Studios van de Jan van Eyck academie– een eerste ontmoeting met de kunstenaars en werkplekken die later in het programma terug zouden komen. Zo volgden de Extended deelnemers een workshop van Ticho Brouwers, coördinator van het houtbewerking lab. Brouwers ging met de deelnemers in gesprek over hout en de verschillende soorten, kwaliteiten en bewerkingstechnieken van dit veelgebruikte materiaal. Extended ging naar huis met zelfgemaakte houten snijplanken die ze onder begeleiding van Brouwers hadden afgewerkt op een van de vele machines in het lab. 

Het Foodlab van de JvE stond deze keer ook op de planning. Deelnemers werden ontvangen door chef en kunstenaar Marente van der Valk en gingen meteen aan de slag in de tuin met het plukken van kruiden voor thee. Vervolgens maakten ze met medicinale kruiden een zalf. Samenwerken en precisie vormden een belangrijk onderdeel van deze workshop, en het was mooi om te zien hoe deze bijeenkomst de Extended deelnemers dichter bij elkaar bracht. 

Een andere workshop waarin de deelnemers elkaar beter leerden kennen, was de fotografieworkshop van Extended stagiair Noor Roodenrijs. De deelnemers moesten nadenken over de manier waarop ze zichzelf wilden presenteren en kregen allemaal een vriendenboekje waarin ze vragen moesten beantwoorden als: “what did you want to become when you were little?”, “What’s the name of your childhood teddy?”, “List of words that you like, for whatever reason”, “Draw yourself if you were a mug.” De teksten en foto’s die uit deze workshop voortkwamen werden uiteindelijk gedeeld op het Instagramkanaal van Extended (@marres_extended). 

In samenwerking met Intro in Situ en de Universiteit Maastricht presenteerde componist Graham Fitkin zijn project TREELINE, en Extended mocht daarbij aanwezig zijn. Tijdens een videogesprek vertelde Fitkin over zijn fietstocht langs alle oerbossen van Europa (2500 mijl!), waarbij hij geluiden opneemt van bomen. Op basis hiervan zal hij een muzikaal stuk componeren dat hij later zal uitvoeren in de tien landen die hij per fiets doorkruist. Een belangrijk aspect van TREELINE is de verbinding tussen gemeenschappen en hun omgeving, de bomen en het bos. Daarom organiseert Fitkin workshops rondom een lokale boom. In Maastricht werd een reuzensequoia op de algemene begraafplaats gekozen. Hier kreeg Extended een lezing van Dr. Roy Erkens, over de boom, diens eigenschappen en (migratie)geschiedenis. Extended sloot de workshop af met het maken van een sensory map van de boom. 

Naast workshops die aansluiten op de thematiek van de tentoonstelling, bestaat het Extended programma ook uit inspiratiesessies, waarbij bezoeken worden gebracht aan partners uit het culturele veld van Maastricht. Een bezoek aan FASHIONCLASH, en specifiek de tentoonstelling “Collective Movements” bij Bureau Europa, is daar een mooi voorbeeld van. Later stond er nog een bezoek aan Bureau Europa op de planning. Extended bezocht de tentoonstelling Godsvermogen van Maarten van den Berg en kregen van hem, samen met Marco Hornstra – de bronsgieter met wie hij samenwerkt – inzicht in zijn werk en het artistieke proces. 

Een andere partner in de stad die we bezochten was S.A.C. (Space for Art & Culture), waar we in gesprek gingen met Karin Smits over de rol van S.A.C binnen de Maastrichtse kunstscene en de uitdagingen waar jonge kunstenaars tegenaan lopen. 

Na al deze workshops en inspiratiesessies was het tijd om zelf aan de slag te gaan en de opgedane kennis te gebruiken als opstap naar een programma voor Museumnacht Maastricht. Uiteindelijk ontwikkelde Extended een workshop waarin deelnemers een klein figuur (een soort pop of amulet) maken van textiel dat hun eigen identiteit, herinneringen, en verbeelding weerspiegelt. Hiermee werden bezoekers uitgedaagd om na te denken over hoe objecten persoonlijk en cultureel betekenis dragen.

De workshop tijdens Museumnacht Maastricht was erg populair; er zaten constant mensen met naald en draad in de hand om de poppetjes te maken. Voor de Extended deelnemers was dit erg inspirerend om mee te maken: 

I absolutely adored Museumnacht! It was so much fun working with people that share my interests and also show visitors how much fun Extended was. I liked how I interacted with visitors. I am normally quite shy but Extended gave me the chance to show them how courageous I can be. Although talking with people went surprisingly well, I still had some difficulties with approaching people. The final workshop was such a great success though! I really had a lot of fun. I honestly needed that energy boost. I am really going to miss this.

Als Extended coach is het fantastisch om deze woorden te lezen. Het is erg bijzonder om deelnemers in een aantal maanden te leren kennen en hen te zien ontwikkelen en groeien. Het is zo belangrijk voor jongeren om een veilige plek te hebben waar ze creatief met elkaar aan de slag kunnen. Het is een eer om ze dat binnen het Extended project te kunnen bieden en ik kijk nu al uit naar de volgende editie.

Tekst: Bibice Piets

Foto: Rob van Hoorn