Marres x Maguette Dieng

Van dinsdag 10 tot en met vrijdag 13 maart was kunstenaar Maguette Dieng bij Marres in huis om verschillende workshops te begeleiden. Haar werk Kuurèl bu tèèd is momenteel te bewonderen in de tentoonstelling Porous Grounds, Sacred Codes. Maguette heeft in Senegal – veelal in Dakar – geluiden beluisterd en vastgelegd.

“Voor mij functioneren deze geluiden als poorten om andere werkelijkheden te begrijpen – van sociale, culturele en spirituele aard.”

De impact van geluid op onze omgeving liep als een rode draad door de workshops. In totaal verzorgde Maguette vijf workshops, allemaal verschillend en afgestemd op de doelgroep. Leerlingen van basisschool Petrus en Paulus werden door Maguette uitgedaagd om met post-its te reageren op de kunst die ze zagen in de tentoonstelling: dit begon met een woord en eindigde met een tekening.

Studenten van de muziekopleiding aan het Vista College liepen eerst vijftien minuten door het gebouw en de tuin van Marres, terwijl ze hun voicerecorder hadden aanstaan. Vervolgens luisterden ze deze opname terug via een koptelefoon en maakten ze tijdens het luisteren een sensory map. Geluiden tekenen is uitdagend, maar toen de leerlingen eenmaal op stoom waren, ging het vanzelf. Na de eerste keer luisteren gaf Maguette de leerlingen een doorzichtig vel dat ze over hun eerste werk heen konden leggen. Wanneer je de geluidsopname voor de tweede keer beluistert, hoor je geluiden die je de eerste keer zijn ontglipt.

Deze voorbeelden zijn slechts een kleine greep uit de diverse opdrachten die Maguette naar Marres heeft gebracht. Het was erg inspirerend om te zien hoe de leerlingen aan de slag gingen tijdens haar workshops. Ik vind het zelf altijd erg boeiend om aanwezig te zijn bij workshops van kunstenaars, om zo een beter beeld te krijgen van hun artistieke proces en verdere inspiratie op te doen voor toekomstige educatieve programma’s.

Maguette sloot haar week bij Marres af met een fantastische (en drukbezochte!) listening session in samenwerking met Lynnée Denise. In deze uitwisseling spraken DJ’s Maguette Dieng en Lynnée Denise over muziek die tradities uit het verleden verbindt met ideeën voor de toekomst. Van gebedsruimtes tot de dansvloer lieten ze zien hoe kennis wordt doorgegeven via improvisatie, rituelen en klanken die niet altijd in woorden te vatten zijn.

Tekst en afbeeldingen: Bibice Piets

Lesprogramma: 10 maart – Petrus en Paulus & IBBO, 11 maart – families/ gezinnen, 12 maart – United World College & Vista College, 13 maart – listening session

Marres x Bernard Lievegoed College

Op 10 en 11 Februari brachten de Havo 4 leerlingen van het Bernard Lievegoed College een bezoek aan Marres. De klas was specifiek langsgekomen om de tentoonstelling Porous Grounds, Sacred Codes te bezichtigen. De tentoonstelling sluit na zeggen van docent Erik “naadloos” aan bij de lessen van hun periode maatschappijleer waarbij ze leerde over thema’s zoals migratie en culturele identiteit. 

Tijdens het bezoek waren de leerlingen respectvol en oprecht geïnteresseerd. Na een korte introductie kregen ze de taak om zelfstandig de tentoonstelling met behulp van zintuigkaartjes te ontdekken. Hierbij viel me vooral op dat leerlingen opzoek gingen naar informatie die ze herkende van de lessen op school. Toen ik een rondje maakte door de tentoonstelling kreeg ik ook wat vragen over een paar van de werken. Door de werken kort toe te lichten zag ik dat de leerlingen beter begrepen waar ze naar keken. 

Vervolgens heb ik de opdracht broodverhalen uitgevoerd met telkens de helft van de groep bij het werk van Selly Raby Kane. Dit was voor mij de eerste keer dat ik deze opdracht gaf maar ik was erg tevreden hoe het ging. Na een uitleg vroeg ik de leerlingen om zelf een herinnering met een brood of deeg gerecht uit te werken in deeg. Hierbij wisten de meeste leerlingen meteen wat ze wilde maken. Vervolgens bij het reflectie rondje waren er veel mooie creaties en persoonlijke verhalen. Een aantal verhalen waren erg herkenbaar voor meerdere leerlingen en het delen van deze persoonlijke verhalen zorgde dat iedereen aandachtig luisterde. 

Na afloop kreeg ik van een groepje leerlingen te horen dat ze verrast waren door de tentoonstelling en dat ze het interessant vonden om te zien. Voor mijzelf was het ook een zeer geslaagde ochtend en was ik blij hoe mijn eerste tour van Porous Grounds, Sacred Codes verlopen was. 

Tekst: Tom Alink

Lesprogramma: 10 & 11 februari 2026

Museum in School

Sommige kunstenaars maken kunstwerken van materialen die wij zien als afval. Ze maken van iets ‘lelijks’ iets moois en geven afgedankte materialen een tweede leven. Leerlingen uit de brugklas van het Broeklandcollege werden uitgedaagd om een icoon – een soort goddelijk wezen of superheld – te maken van restmateriaal en afval. Dit kunstwerk werd uiteindelijk tentoongesteld in het museum van school. 

In groepjes van vier gingen de leerlingen aan de slag met het door hun uitgekozen materiaal. Elke leerling koos slechts een materiaal uit en werd eerst uitgedaagd om dit materiaal te onderzoeken: Waarom heb je dit materiaal uitgekozen? Waarvoor wordt dit materiaal gebruikt? Wanneer is het materiaal niet meer bruikbaar en verandert het in afval? De materialen waar leerlingen uit konden kiezen bestonden onder andere uit flesdopjes, kurken, citroenzakjes, reststofjes en oude posters van tentoonstellingen.

Vervolgens gingen de leerlingen aan de slag met het combineren van de uitgekozen restmaterialen tot één kunstwerk. Dit was af en toe best lastig, want hoe combineer je al deze materialen tot iets nieuws? Het meest uitdagende hierin bleek het samenwerken te zijn: samen op onderzoek uit, kijken wat wel en niet werkt en vervolgens een besluit nemen ging moeizaam. De leerlingen hadden hier veel ondersteuning bij nodig, maar uiteindelijk waren ze zelf verbaasd over het resultaat en dat was erg mooi om te zien. 

Tekst en afbeeldingen: Bibice Piets

Lesprogramma: 3, 10, 17 maart 2026

Marres x @ease

Ook dit jaar was er een samenwerking tussen Marres en @ease, bestaande uit een tweedelige workshopserie. Het eerste deel vond plaats bij @ease, waar deelnemers luisterden naar het onzichtbare collectieve verhaal rondom het werk Ubbi, Tisóoli van Selly Raby Kane. Tijdens het luisteren werden zij uitgedaagd om hun ideeën en gedachten om te zetten in een tekening. Welk visueel beeld ontstaat er wanneer je enkel naar een kunstwerk luistert?

Vervolgens gingen de deelnemers aan de slag met het maken van kleine figuurtjes van textiel. Dit sluit aan bij de tentoonstelling Porous Grounds, Sacred Codes en is een opdracht die is ontwikkeld door Extended, het jongerencollectief van Marres en de Jan van Eyck Academie. Het reproduceren van de mens in miniatuur komt in veel culturen wereldwijd voor. Hierbij worden uiteenlopende materialen gebruikt, zoals hout, stof, wol en ijzer, en ook de technieken verschillen sterk. Vaak dragen deze materialen een culturele symboliek, en hebben stoffen, patronen en technieken een betekenis die verbonden is aan specifieke tradities.

De deelnemers werden uitgedaagd om materialen te kiezen die hen aanspreken, die voor hen belangrijk zijn of die passen bij de persoon aan wie zij dachten tijdens het maken. Daarnaast werd er nagedacht over een boodschap of wens, die zij symbolisch in de figuur verwerkten en zo konden overbrengen.

De week erna kwamen de deelnemers bijeen bij Marres voor een rondleiding, waaronder een bezoek aan Ubbi, Tisóoli van Selly Raby Kane. Kwam hun eigen mentale voorstelling overeen met het kunstwerk dat zij nu voor zich zagen? Aan de hand van een zintuiglijke kaart ontdekten de deelnemers de rest van de tentoonstelling. Het was een van de eerste zonnige dagen van het jaar, waardoor ook de tuin onderdeel werd van de ervaring. Vooral het IJshuis, waar momenteel werk van Hamedine Kane te zien is, viel erg in de smaak.

Het was wederom een mooie uitwisseling en ik kijk uit naar de volgende samenwerking.

Tekst: Bibice Piets

Afbeeldingen: Deniece Clermonts

(Extern) bezoek: 31 maart & 7 april