Van ‘Lost in Translation’ naar je gehoord voelen

Soms begint een project heel anders dan verwacht. Wat start als een onderzoeksvraag, eindigt als een avond vol persoonlijke verhalen, herkenning en verbinding. Dat was het geval bij de samenwerking tussen Marres en een groep masterstudenten uit het PREMIUM-programma van de Universiteit Maastricht.

PREMIUM is het exclusieve honoursprogramma van de Universiteit Maastricht voor gemotiveerde masterstudenten. Gedurende vijf maanden werken studenten aan een praktijkopdracht voor een externe organisatie, waarbij ze ervaring opdoen buiten de muren van de universiteit en zich voorbereiden op hun toekomstige loopbaan.

Marres was één van de opdrachtgevers. De vraag die we de studenten meegaven was: hoe kunnen we meer verhalen verzamelen voor de Onzichtbare Collectie, en wat zouden we nog meer met deze verhalen kunnen doen?

De studenten begonnen enthousiast. Er werd onderzoek gedaan, ideeën werden verzameld en mogelijkheden verkend. Maar gaandeweg liep het proces vast. Wederzijdse verwachtingen bleken niet altijd helder en communicatie verliep soms stroef. Wat de ene partij bedoelde, kwam niet altijd zo aan bij de andere. Een klassiek geval van lost in translation.

Na een intensieve sessie met hun coach besloten de studenten om juist die ervaring centraal te stellen. In plaats van de frustratie te zien als een obstakel, maakten ze er het onderwerp van hun project van. Eerder dat jaar hadden ze een storytellingavond van Marres bezocht, en die ervaring bleef hangen. Daar ontstond het idee: wat als we een avond organiseren rondom de momenten waarop we elkaar niet begrijpen, ons verloren voelen of moeite hebben om onze plek te vinden?

Vanaf dat moment veranderde de energie. De studenten maakten de stap van onderzoekend en analytisch werken naar het daadwerkelijk organiseren van een evenement. Taken werden verdeeld, netwerken aangesproken en plannen omgezet in actie. 

Het resultaat was een drukbezochte storytellingavond bij Marres, met opvallend veel studenten in het publiek. Aan het begin van de avond werden de spelregels uitgelegd: iedereen die zijn verhaal deelt, verdient respect en aandacht. Naast enkele uitgenodigde sprekers was er ruimte voor een open mic. Dappere deelnemers schreven hun naam op een briefje en legden dat in een schaal. Wie werd getrokken, kreeg de kans om een verhaal te delen. 

De verhalen die volgden waren divers en persoonlijk. Over de frustratie dat een accent soms belangrijker lijkt dan wat je daadwerkelijk te vertellen hebt. Over het aanpassen aan een nieuwe cultuur en de vraag hoeveel van jezelf je daarin behoudt. Over de dubbelzinnige relatie met je moedertaal, nieuwe woorden die een blijvende indruk maakten, en momenten waarop je je volledig verloren voelde. Soms ontroerend, soms grappig en vaak herkenbaar.

Wat deze avond bijzonder maakte, was niet alleen het vertellen van verhalen, maar vooral het luisteren. In een tijd waarin communicatie vaak snel en vluchtig is, ontstond er ruimte voor aandacht, nuance en wederzijds begrip.

Zo werd een project dat begon met misverstanden uiteindelijk een avond waarop mensen zich juist gehoord voelden. Een mooie herinnering aan het feit dat achter iedere ervaring een verhaal schuilt en dat het delen daarvan ons dichter bij elkaar kan brengen.

Tekst en afbeelding: Farah Wilbers

Educatie HEIdag!

Op dinsdag 19 mei 2026 trok het educatieteam van Marres er weer op uit voor een jaarlijkse heidag. Dit jaar namen we de term heidag erg letterlijk en trokken we met z’n allen de hei op! Onder begeleiding van kunstenaar en onderzoeker Stefan Cools en landschapsarchitect Sandra van den Beuken maakten we een wandeling en kregen we ondertussen allerlei opdrachten om onze ecologische kennis te vergroten. 

De ecologische en landschappelijke kennis staat centraal in de werkwijze van Stefan en Sandra en een belangrijk aspect van hun artistieke praktijk is het opnieuw onder de aandacht brengen van deze dikwijls verloren kennis. Dit doen ze door gedeelde ervaring en gezamenlijk handelen (of zoals Stefan zegt: “met de poten in de klei”) in plaats van het delen van ‘droge’ abstracte theorie. Zelf nieuwe dingen ontdekken aan de hand van opdrachten zorgt voor een andere mate van betrokkenheid en dat hebben wij op 19 mei mogen ervaren. 

Gezamenlijk de hoogte van een boom bepalen aan de hand van een gevallen tak of het bepalen van de leeftijd van de boom door de omtrek van de stam op te meten met een meetlint. Wat ik bijzonder vond was dat deze opdrachten niet alleen onze kennis vergroten, maar ook ons team dichter bij elkaar bracht. Het was leuk om buiten te ‘spelen’ en om speelsgewijs nieuwe ontdekkingen te doen. 

Na onze wandeling kregen we een uitgebreide lunch in het prachtige huis van Stefan en Sandra en hebben we als educatieteam nog een aantal belangrijke programma’s doorgesproken. Het is fijn om in zo’n inspirerende omgeving met z’n allen bijeen te komen, ondergedompeld te worden in de artistieke werkwijze van twee vernieuwende kunstenaars en gezamenlijk vooruit te kijken naar de educatieve programma’s die eraan zitten te komen. 

Tekst: Bibice Piets

Afbeeldingen: Farah Wilbers