Marres x Conservatorium Groningen

De samenwerking met de studenten van het conservatorium in Groningen was bovengemiddeld indrukwekkend en ik deel graag met jullie waarom.

De studenten van het conservatorium Groningen gaf ik een schrijfopdracht over verborgen verhalen. Tijdens deze workshop worden ze uitgenodigd om een perspectief of verhaal te kiezen dat voor hen belangrijk is. Dit kan een persoon uit het heden of verleden zijn, een historisch figuur of een fictief personage uit een boek, serie of film. Vervolgens schrijven ze een brief aan of vanuit het perspectief van deze persoon. De opdracht is bedoeld om te reflecteren over identiteit, erfgoed en welke verhalen meer aandacht verdienen.

De nabespreking met de studenten was indrukwekkend en ontroerend. Een student schreef aan een jeugdvriend die hem altijd is blijven steunen, ook tijdens periodes waarin hij het moeilijk had. Dat ze tijdens het sporten rond hun 16e zich naar elkaar opende over gedachten en gevoelens waar ze mee zaten, en zo steun vonden bij elkaar. Waarom doen meer jongens dit niet? Dit verhaal raakte mij, niet alleen vanwege de bijzondere band, maar ook vanwege de bereidheid van deze student om dat openlijk in de groep te delen. Kwetsbaarheid onder jongens is vaak nog een taboe. 
Een andere student las zijn brief aan zijn grootvader voor. Een boer wier droom om muzikant te worden nooit is uitgekomen. In die tijd was dat helaas onmogelijk. Hij bedankte zijn opa dat ze hun liefde voor muziek konden delen. Nu hij zelf aan het conservatorium studeert, voelt hij alsof hij de muzikale erfenis van zijn grootvader mag voortzetten. Een bijzonder perspectief over de muzikale verbinding in een familie. Al met al een waardevolle reflectie op hoe erfgoed leeft binnen relaties en persoonlijke verhalen.

Wat mij opviel is hoe geëngageerd de studenten gedurende de hele dag waren. Ook hoe respectvol ze met elkaar omgingen. Om open en kwetsbaar je verhaal te kunnen doen moet je je veilig voelen.

Aan het einde van de dag was er een gezamenlijke nabespreking met de studenten, Farah Wilbers (Hoofd Educatie) en Bibice Piets (Educatie Medewerker). Wat mij opviel is hoe geëngageerd de studenten gedurende de hele dag waren. Ook hoe respectvol ze met elkaar omgingen. Om open en kwetsbaar je verhaal te kunnen doen moet je je veilig voelen. De studenten beaamde dat ze zo close zijn door hoe kleinschalig en intiem de opleiding is ingericht. Door coöperatieve projecten leren ze elkaar kennen en samenwerken. Een van de leidinggevende ontving mijn compliment met open armen omdat hij zich daar bewust voor inzet. Een dag vol verbinding en inspiratie!

Tekst: Yala Claessens

Bezoek: 25 april 2025

Marres x Dynamiek

Dit schooljaar heeft Marres samengewerkt met basisschool Dynamiek in Maastricht West. De school werkt vanuit een krachtige visie, die aansluit bij hoe wij de kinderen bij Marres Educatie willen benaderen. De vraag ‘Wie ben ik?’ heeft daarin een belangrijke plek. De school werkt met CNAL-middagen, wat staat voor Creatief, Nieuwsgierig, Actief Leren. Binnen de CNAL-middagen wordt onderwijs in samenhang gegeven voor de wereld oriënterende en creatieve vakken. Aansluitend bij het programma op school, ontwikkelde Marres verschillende workshop series die aansloten bij de thema’s die op school centraal stonden tijdens de CNAL-middagen.

Zo kwam ik gedurende het hele schooljaar verschillende keren bij alle klassen langs, om tijdens de workshop het betreffende thema vanuit een andere invalshoek te benaderen. We gebruikten daarvoor de kennis en ervaring die we hebben opgedaan tijdens het onderzoeksproject SenseSquared, een internationale samenwerking over zintuiglijk leren en het stimuleren van creativiteit.

Zo maakte ik bij het thema ‘Bouwen en Wonen’ met de groepen 3,4 en 5 een zintuiglijke wandeling om de omgeving van school te verkennen. De volgende workshop gingen de leerlingen zelf aan de slag om een gebouw te maken met door ons meegenomen materiaal, dingen als elastiekjes, ijsstokjes, kartonnen plaatjes, kralen, knopen, metaaldraad. Ze werkten in tweetallen en mochten slechts 3 materialen gebruiken, dit om hun onderzoekende houding te stimuleren en ruimte te bieden aan hun creativiteit. Plakband en lijm bleven in de kast. De kinderen bedachten zelf constructies om de materialen aan elkaar te bevestigen. Voor de meesten was dit best een uitdaging, maar gaandeweg groeide het vertrouwen en ontstonden er al uitproberend verrassende bouwwerken. Na het maakproces, beantwoorden de kinderen vragen over hun gebouw. Ze gaven het een naam en leefden zich in, hoe zou het gebouw klinken en bewegen? 



Ter afsluiting van de workshopreeks brachten de leerlingen een bezoek aan Marres, waar ze via zijn muurschilderingen en bouwwerken kennis maakten met het werk en de leefwereld van de Mexicaanse kunstenaar Alejandro Galván. En ook hier nodigden we de kinderen uit om hun hele lichaam én hun creativiteit te gebruiken, ze brachten de personages van de muurschildering tot leven en verbeelden in een eigen muurschildering hun eigen thuis.

Als ik in de hal mijn lunch zat te eten of als ik over het schoolplein liep, werd ik geregeld aangesproken door enthousiaste leerlingen: ‘Kom je vandaag bij ons?’ Of: ’Gaan we weer bouwen?’ 

Tekst en foto’s: Dagmar van Wersch

Lucha Libre maskers voor de brugklas challenge op het Broekland College

Geïnspireerd op het werk van Alejandro Galván, hebben leerlingen van het Broekland College lucha libre maskers gemaakt. Een grote inspiratiebron voor Galván zijn de maskers die de krijgers dragen in de Mexicaanse worstelsport.Hij verzamelt deze maskers op markten in Mexico en hangt ze vervolgens op in zijn studio, waar ze dienen als inspiratiebron voor zijn grote muurschilderingen. 

Leerlingen van het Broekland College hebben voor de brugklas challenge in groepjes van vier een masker ontworpen en met naald en draad in elkaar gezet. Aangezien de brugklas challenge in het thema stond van duurzaamheid, mochten de leerlingen enkel gebruik maken van restmateriaal. Stoffen uit de kringloop, oude kleding van thuis, knutselmateriaal van oude projecten, het werd allemaal gebruikt om de maskers in elkaar te zetten. In totaal hadden de leerlingen drie lesuren om de maskers te ontwerpen, het patroon uit te knippen, het masker in elkaar te zetten en te versieren. Voor veel leerlingen was het de eerste keer werken met naald en draad en het was fantastisch te zien hoe snel ze het oppakten. Sommige leerlingen vonden het zelfs rustgevend! De maskers zijn kleurrijk, soms angstaanjagend, en zullen binnenkort tentoongesteld worden in het Museum in school. 

Tekst: Bibice Piets

Extended: How does heritage sound?

De afgelopen weken heeft Extended gewerkt aan een toolkit voor klankmassage. Dit is een vorm van massage waarbij geluiden worden gebruikt in plaats van aanraking. In de toolkit zitten objecten waarmee geluid kan worden gemaakt voor de geluidsmassage.

Musica Impulse Center liet Extended hiermee kennismaken en heeft hen gevraagd om hun eigen toolkit te maken. Extended is hiermee aan de slag gegaan en heeft een toolkit gecreëerd met geluiden die geïnspireerd zijn op hun erfgoed. Door middel van kaarten worden anderen uitgenodigd om deel te nemen en te praten over hun erfgoed in relatie tot geluid.

De jongeren hebben de toolkit tijdens het Training the Senses symposium gepresenteerd aan leraren in het primair en voortgezet onderwijs, studenten pedagogiek, en educatieve werknemers uit de kunst- en cultuursector.

Benieuwd naar de voortgang van Extended?

Volg Extended op Instagram voor wekelijkse updates.

Foto’s: Rob van Hoorn

Premium team 2024

In elke discipline gebruiken we onze zintuigen, vaak zonder erbij na te denken. Bewust zijn van hoe we onze zintuigen gebruiken en het trainen van onze zintuiglijke kennis zou nuttig kunnen zijn in het Universitaire curriculum. Maar hoe precies maken de zintuigen deel uit van disciplines zoals recht, medische wetenschap en praktijk, bedrijfsleven, marketing, kunst en cultuur? Wat voor soort training zou de zintuiglijke kennis kunnen versterken en hoe zouden verschillende disciplines en de kunsten elkaar hier kunnen informeren?

Dit jaar is het Premium team gevraagd om de zintuigen binnen hun vakgebieden te onderzoeken en dit te verbinden met het veld van vrijetijdsruimtes. Het onderzoeksthema is: Hoe en in welke mate gebruik je belichaamde kennis in je toekomstige werkruimte? Hoe train je dit? Verschilt de manier waarop je je zintuigen en lichaam gebruikt in je professionele leven van hoe je ze gebruikt in vrijetijdsruimtes, zoals beurzen, musea, bossen of de sportschool?

Een Team van 5 studenten is deze onderzoeksopdracht aangegaan en hebben hun bevindingen gezet in een magazine ‘The Senses at Work’.

Angelica D’sa, Divine Lecis, Lia (Kai) Stoyanova, Pei Fang, Saloni Meghnani

magazine-the-sense-at-work-Download

Educatief kunstproject De Onzichtbare Collectie ‘Afscheid van groep 8’ op basisschool Neel in Roermond

Tijdens de laatste maand van het schooljaar volgden de leerlingen van groep 8 van basisschool Neel in Roermond een workshop van De Onzichtbare Collectie met als thema ‘Afscheid van groep 8’.

De Onzichtbare Collectie is een online kunstcollectie die je niet kan zien, maar wel kunt horen. Leerkrachten kunnen vanuit dit verhalenarchief een eigen invulling geven aan thema’s als identiteit, cultuur, maatschappij, taal en geschiedenis.

Marres educatie ontwikkelde samen met de leerkracht een workshop rond het thema ‘Afscheid van groep 8’. De workshop start met het beluisteren van een ingesproken verhaal over twee kunstwerken op het Weerstand terrein in Roermond (het voormalige Philipsterrein). Het weerstand terrein en de kunstwerken daarop zijn opnieuw opgebouwd, ze hebben een transformatie doorgemaakt, net als de leerlingen doorheen de basisschool. Na het beluisteren van het verhaal gaan de leerlingen aan de slag met het maken van hun eigen kunstwerk en verhaal.

Ze gaan aan de slag met allerhande gerecycleerde elektro toestellen en industriële materialen zoals koperen buizen, schroeven, oude tablets, ijzerdraad, microships, afvourslangen,… Ze leren verschillende demonteer en hechtingstechnieken met behulp van schroevendraaiers, handboor en handzaag, colsonbandjes, ducttape,.. Experiment en het ontdekken van de onconventionele materialen staat hierbij centraal.

Leerlingen verbeelden met het materialen hun eigen transformatie en denken daarbij na over vragen rondom het thema ‘Afscheid van groep 8’:

  • Wie was ik toen ik begon aan de basisschool?
  • Hoe ben ik veranderd tussen groep 1 en groep 8?
  • Wat heb ik geleerd op de basisschool?
  • Wie of wat heeft mij het meest geholpen op de basisschool?
  • Waar ben ik het meest trots op?

Na het maken van hun eigen 3D transformator schrijven de leerlingen een verhaal vanuit het perspectief van hun transformator. Ze vertellen wat ze voelen, zien of ruiken, waar ze over fantaseren. Vervolgens presenteren ze dit aan hun klasgenoten en nemen ze het verhaal op via de dictafoon app.

Het project De Onzichtbare Collectie leert leerlingen stil te staan bij hun eigen waarneming en de belevingswereld van anderen.

Ben je ook geïnteresseerd in een educatieproject op school? Stuur dan een e-mail naar educatie@marres.org

Workshopreeks Onzichtbare Collectie op basisschool Sint Jozef in Merelbeek

Op 17, 24 en 31 mei geeft Marres een workshopreeks van De Onzichtbare collectie op Basisschool Sint Jozef in Merkelbeek. Hier nemen talentgroep 6, 7 en 8 aan deel. 

De workshops hebben het thema Limburg Biënnale. Leerlingen luisteren naar een verhaal van het kunstwerk 50-50 dat te zien is in Odapark, Venray. In de groep bespreken we wat we horen en hoe het kunstwerk eruit zou kunnen zien. Leerlingen gebruiken hierbij hun verbeelding. Hierna ontwerpen ze een eigen kunstwerk gebaseerd op het verhaal.


De volgende les gaan ze hun tekening uitwerken tot een 3D-sculptuur. Ze maken hun eigen beeldenpark, zoals in Odapark. De leerlingen werken hun eigen ideeën uit met diverse materialen (klei, hout, ijzerdraad, kurk, karton, wol, noppenfolie etc.). Het proces en het ontdekken van nieuwe materialen via tast en hechtingsmogelijkheden staan centraal.

Op de derde workshop maken ze een eigen verhaal over hun kunstwerk, dit spreken ze daarna ook zelf in. Bij het beschrijven van het kunstwerk betrekken ze alle zintuigen.

Ben je ook geïnteresseerd in een educatie project vanuit Marres? Stuur dan een e-mail naar educatie@marres.org

Hedendaagse cultuur en design: Jongeren maken duurzame ontwerpen tijdens Extended_VMBO

Jongeren van het Broeklandcollege in Hoensbroek nemen deel aan de workshopreeks Extended_VMBO, geïnspireerd op het onderzoek van Extended naar nieuwe duurzame materialen voor mode en design.

Het doel van deze lessen is om de jongeren in aanraking te brengen met hedendaagse cultuur en ecologische vraagstukken, door op een praktische wijze hiermee aan de slag te gaan en eigen ideeën te ontwikkelen. 

De workshopreeks start met een zintuiglijke introductie tot duurzame materialen. De studenten voelen, reuken en benoemen wol, hennep, katoen, papierpulp en polyester. Ze onderzoeken waarvoor de materialen gebruikt worden en welke verwerkingsstappen de materialen ondergaan. 

Op 23 mei bezoeken ze de tentoonstelling ‘Opaque Spirits’ van kunstenaar Arturo Kameya. Tijdens een interactieve rondleiding doen de studenten al schetsend inspiratie op voor hun eigen designobject.

Ze laten zich inspireren door de werkwijze van kunstenaar Yi-Jing en Vincent Dassi. Oud papier wordt met water tot pulp gemaakt. Vervolgens wordt de pulp gezeefd en gemengd met een duurzame lijm. Er ontstaat een bewerkbaar materiaal waarmee de jongeren hun eigen design maken.

In de daaropvolgende bijeenkomst op school werken de jongeren verder aan de praktische uitvoering van hun ontwerp en word er gefocust op het concept. 

Vervolgens reflecteren de studenten tijdens een evaluatiemoment over het maakproces, hun eigen ontwerp en de connectie van duurzaamheid en design.

Het project vindt wekelijks plaats op 16 mei, 23 mei en 30 mei 2024.

Ben je ook geïnteresseerd in een Extended-project op school? Stuur dan een e-mail naar educatie@marres.org.

Extended 2024: Wat betekent (je eigen) cultuur?


In februari zijn we gestart met een nieuwe groep van Extended. Gedurende 16 weken zullen jongeren samenwerken aan een maatschappelijk kunstproject waarbij ze via geluid en geur onderzoeken wat (hun eigen) cultuur is.

De afgelopen weken hebben ze kennisgemaakt met elkaar, Marres en de Jan van Eyck academie. Hierbij kregen ze workshops in geluidsmassage, meerdere rondleidingen door de tentoonstelling Opaque Spirits, en nam kunstenares Cemre Kara hen mee op een wandeling door de stad om geuren te ontdekken.

Met deze inspiratie zijn de jongeren aan de slag gegaan en hebben ze hun eigen workshop gecreëerd, genaamd The Scent of Heritage. In deze workshop nodigen de jongeren het publiek uit om via geur herinneringen op te halen en te onderzoeken welke invloed erfgoed kan hebben op de beleving van geur. De jongeren hebben hiervoor elk een parfum gemaakt dat hen doet denken aan hun eigen erfgoed. Bezoekers worden gevraagd om aan een parfum te ruiken en hun eigen beleving van de geur te tekenen. Vervolgens gaan de jongeren met de bezoekers in gesprek over de tekeningen en de geuren.

Extended heeft deze workshop tijdens Museumnacht gepresenteerd bij de Jan van Eyck academie. Op de foto zie je de jongeren in actie en de tekeningen van de geurbelevingen van de bezoekers.

De komende weken gaan de jongeren verder werken aan hun project en gaan ze zich focussen op geluid en cultuur. De uitkomst hiervan zullen ze presenteren tijdens het Training the Senses Symposium bij Marres.

Rondje cultuur: Leerlingen Bernard Lievegoed College Bezoeken Opaque Spirits Tentoonstelling bij Marres

Als onderdeel van het programma Rondje Cultuur brengen leerlingen van het Bernard Lievegoed College in Maastricht een bezoek aan de tentoonstelling Opaque Spirits van kunstenaar Arturo Kameya en Claudia Martínez Garay.

In overleg met hun docent gaan leerlingen één of meerdere culturele instellingen bezoeken. Bij Marres krijgen de leerlingen een zintuiglijke rondleiding met diverse interactieve opdrachten. Ze gaan onder andere aan de slag met de zintuigelijke kaart ontworpen door Marres Educatie. Het is een tool om vanuit een bredere blik naar kunstwerken te leren kijken.

Het project Rondje Cultuur wordt georganiseerd door Kunst uit het Vuistje.

Ben je ook geïnteresseerd in een interactieve zintuiglijke rondleiding doorheen de tentoonstellingen van Marres? Stuur dan een e-mail naar educatie@marres.org